Scyntygrafia węzła wartowniczego – lekarz

WĘZEŁ WARTOWNICZY

Węzeł wartowniczy (ang. sentinel lymph node,SLN) – to pierwszy węzeł chłonny na drodze spływu chłonki z ogniska nowotworowego. To do niego, jako pierwszego, następują przerzuty drogą chłonną. Usuniecie węzła wartowniczego umożliwia sprawdzenie czy rozpoczął się proces powstawania przerzutów.

W celu lokalizacji węzła wartowniczego stosuje się metody umożliwiające prześledzenie spływu chłonki. Standardowym postępowaniem jest limfoscynygrafia, polegająca na podaniu w dzień przed lub w dniu zabiegu operacyjnego radiokoloidu znakowanego izotopem promieniotwórczym (najczęściej technetu-99m) w formie zastrzyku podskórnego w okolicę guza i po 2-3 godzinach wykonaniu obrazowania przy użyciu gamma kamery. Węzły, wykazujące największą aktywność na skutek nagromadzenia największej ilości znacznika, uznawane są za węzły wartownicze. Następnie podczas zabiegu operacyjnego – przy użyciu sondy scyntylacyjnej – lokalizuje się węzły chłonne i wykonuje ich biopsję (sentinel lymph node biopsy, SLNB).

Biopsja węzła wartowniczego polega na usunięciu pierwszych węzłów, najczęściej 1-3, znajdujących się na drodze spływu chłonki, a następnie poddaniu badaniu patomorfologicznemu. W przypadku stwierdzenia zmian przerzutowych w węźle wartowniczym przeprowadza się zabieg limfadenektomii regionalnej, czyli usunięcia węzłów chłonnych danej okolicy, natomiast gdy w węźle wartowniczym nie ma komórek nowotworowych – od zabiegu można odstąpić. Brak komórek nowotworowych w pierwszym węźle daje niemal 100% pewność, że kolejne, wyżej położone węzły, również ich nie zawierają. Najczęściej biopsję węzła wartowniczego stosuje się w raku piersi i czerniaku.
W przypadku raka piersi usuniecie jedynie węzła wartowniczego z zaoszczędzeniem pozostałych węzłów chłonnych pachowych zmniejsza częstość występowania obrzęku chłonnego kończyny górnej, a także wiąże się z mniejszym zakresem operacji, szybszym powrotem do pełni sił oraz mniejszą blizną.


Przygotowanie:

Scyntygraficzna lokalizacja węzła wartowniczego nie wymaga specjalnego przygotowania. Badanie trwa około 2,5 godziny i wykonuje się je zazwyczaj w pozycji leżącej.

Badanie należy wykonać w przeddzień lub w dniu planowanego zabiegu operacyjnego.

W raku piersi wykonuje się podskórne wstrzykniecie radioznacznika (koloid znakowany izotopem technetu-99m) wokół guza (4 wstrzyknięcia) lub w przypadku zmian niewyczuwalnych pojedyncze wskrzyknięcie w okolice otoczki brodawki sutkowej w kierunku zgodnym z lokalizacją guza. Po 2-3 godzinach od wstrzykniecia radiokoloidu wykonuje się przy użyciu gamma kamery rejestrację  obrazu scyntygraficznego w dwóch projekcjach.

Nie trzeba być na czczo przed badaniem, ani odstawiać leków.

Do wykonania badania nie trzeba się rozbierać, natomiast wskazane jest, by ubiór był wygodny i, w miarę możliwości, nie zawierał części metalowych, takich jak klamry, duże guziki, szelki. Metal osłabia wiązkę kwantów promieniowania i może zniekształcić obraz scyntygraficzny. Z tego względu  pacjenci proszeni są również o zdjęcie metalowych ozdób z szyi. Podczas badania nie można używać telefonu komórkowego, dlatego prosimy o wyciszenie lub wyłączenie aparatu telefonicznego na czas scyntygrafii.

Badanie jest całkowicie bezpieczne, gdyż ani znacznik ani izotop nie wywołują uczuleń. Izotop technetu, z uwagi na małą energię promieniowania i krótki czas połowiczego rozpadu (około 6 godzin), jest stosowany  w badaniach scyntygraficznych na całym świecie od ponad 50 lat. Po badaniu pacjent nie stanowi żadnego zagrożenia dla osób trzecich!


Materiały do pobrania:

 

ikona_PDF_Adobe_Reader Scyntygrafia węzeł wartowniczy – ulotka